Grobowce, błota i Plaża Żółwi: rejs statkiem po rzece Dalyan

Większość Polaków trafia do Dalyan czarterem z Dalaman i słyszy o tym rejsie jako o fakultatywnej wycieczce dnia. To trochę mylące określenie, bo to właśnie ten rejs jest powodem, dla którego to niewielkie miasteczko w ogóle znalazło się na turystycznej mapie regionu. Statek wypływa z nabrzeża w Dalyan, płynie w górę rzeki przez wąskie kanały wśród trzcin w stronę jeziora Köyceğiz, potem zawraca i schodzi całą deltą aż do piaszczystej mierzei nad morzem.

Po drodze mija grobowce skalne wykute w klifie ponad dwa i pół tysiąca lat temu, zatrzymuje się przy siarkowych basenach termalnych i kończy dzień długim postojem na plaży, na której składają jaja żółwie morskie. W jeden dzień mieści się więcej atrakcji niż w niejednej dwudniowej wycieczce, ale to oznacza też długi dzień na słońcu i sporo godzin spędzonych w łodzi. Poniżej rozkładamy całą trasę na czynniki pierwsze: co po kolei mija statek, ile czasu realnie zajmuje każdy przystanek i dla kogo ten dzień faktycznie ma sens, a dla kogo będzie stratą wakacyjnego czasu.

Trasa krok po kroku

Rejs zaczyna się rano przy nabrzeżu w centrum Dalyan, skąd drewniane łodzie wypływają jedna za drugą w krótkich odstępach. Pierwsze minuty na wodzie to najbardziej zaskakująca część dnia: trzciny wyższe niż dach łodzi zamykają widok po obu stronach, a rzeka zwęża się do szerokości kilku metrów, zanim znowu się otworzy. Dopiero po tym odcinku widać klif z grobowcami, potem łódź kieruje się do Sultaniye na kąpiel błotną, a na koniec, już po południu, schodzi w dół delty do Iztuzu.

Kolejność bywa odwracana w zależności od organizatora i pory roku, ale te cztery przystanki: kanały, grobowce, błota i plaża, wypełniają praktycznie każdy pełny rejs po rzece Dalyan, niezależnie od tego, którą łódź się wybierze.

Między przystankami statek płynie spokojnie, więc jest czas na kawę z termosu, rozmowę z resztą pasażerów albo zwykłe patrzenie na brzeg, gdzie zmieniają się kolejno trzciny, sosnowe zbocza i w końcu piaszczyste wydmy bliżej morza. To właśnie te odcinki między głównymi przystankami wielu podróżnych zapamiętuje najlepiej, mimo że nie są zaznaczone w żadnym opisie wycieczki.

Warto też liczyć się z tym, że na wodzie bywa mocny wiatr, zwłaszcza po południu w drodze na plażę, kiedy delta otwiera się na morze. Lekka bluza na rękawy przydaje się nawet w pełni lata, choć przez większość dnia słońce daje się we znaki bardziej niż chłód.

Grobowce skalne Kaunos z pokładu łodzi

Klif nad rzeką skrywa fasady grobowców wykute w skale w czwartym wieku przed naszą erą: kolumny, frontony, cała architektura wycięta bezpośrednio w kamieniu, tak jakby ktoś przeniósł fronton świątyni na pionową ścianę skalną. Statki podpływają blisko brzegu, ale wejście na sam klif nie wchodzi w grę w ramach rejsu rzecznego, to osobna, piesza wizyta od strony antycznego miasta Kaunos, do której trzeba wracać innym dniem.

Naszym zdaniem to jeden z niewielu momentów trasy, w których warto poprosić sternika o chwilę dłuższego postoju dla zdjęcia pod słońce, bo światło poranne układa się na fasadach zupełnie inaczej niż popołudniowe, kiedy klif jest już częściowo w cieniu. Rejsy, które przelatują obok grobowców bez zwalniania, zdarzają się częściej, niż powinny, zwłaszcza w środku sezonu przy dużym ruchu na rzece.

Warto wiedzieć, że grobowce nie są jedynym śladem antycznego Kaunos w okolicy: samo miasto, z teatrem i murami obronnymi, leży wyżej na wzgórzu i wymaga osobnej wyprawy lądem, najlepiej w innym dniu pobytu, kiedy nie trzeba już trzymać się grafiku rejsu rzecznego. Z pokładu widać tylko fragment tego, co kryje całe stanowisko archeologiczne.

Kąpiele błotne w Sultaniye

Szare, siarkowe błoto nabiera się z basenu, nakłada na całe ciało i zostawia do wyschnięcia na słońcu, aż zacznie pękać i przypominać popękaną glinę. Potem następuje spłukanie w osobnym basenie i krótka kąpiel w cieplejszej wodzie termalnej obok. Zapach siarki jest wyraźny i trzyma się skóry jeszcze przez chwilę po wyjściu z wody, to warto wiedzieć, zanim ktoś włoży na ten postój ulubioną koszulkę.

Postój bywa krótszy, niż większość osób by chciała, zwłaszcza w pełni sezonu, kiedy przy basenach robi się tłoczno koło południa i trzeba poczekać na wolne miejsce przy samym mule. Rodzinom z małymi dziećmi radzimy zejść do błota od razu po przybiciu łodzi, zanim zrobi się ciasno.

Sam kompleks basenów jest niewielki, więc kolejka do wejścia w sezonie potrafi zająć kilkanaście minut, zanim w ogóle da się nabrać błota z pojemnika. Osoby z wrażliwą skórą lub alergiami na siarkę robią lepiej, obserwując cały rytuał z boku, bez konieczności wchodzenia do samego basenu.

Plaża Iztuzu: zasady, które obowiązują na miejscu

• W sezonie lęgowym plaża jest zamknięta dla wszystkich odwiedzających między 20:00 a 08:00
• Oznaczonych gniazd nie wolno dotykać ani do nich podchodzić na bliską odległość
• Parasoli i leżaków nie stawia się samodzielnie na piasku, tylko w wyznaczonych strefach
• W pasie do jednego kilometra od brzegu obowiązuje zakaz wjazdu skuterów wodnych
• Wieczorem na plaży nie używa się latarki, telefonu z lampą ani flesza aparatu

Te zasady chronią żółwie karetta karetta, które składają jaja na tym odcinku wybrzeża od maja do sierpnia, a wykluwające się młode kierują się do wody właśnie po świetle horyzontu, dlatego sztuczne światło jest tu zabronione.

Dla kogo ten rejs ma sens, a dla kogo nie

Płaska woda przez cały dzień sprawia, że rejs wychodzi osobom, które normalnie na łódź by nie wsiadły, w tym rodzinom z małymi dziećmi i osobom starszym, dla których otwarte morze bywa problemem. Cień na pokładzie i powolne tempo dodatkowo ułatwiają dzień z dzieckiem, które nie musi siedzieć w miejscu przez osiem godzin.

Jeśli szukasz jednak przede wszystkim dnia leniuchowania na piasku, ten rejs to długa droga okrężna: łódź dowozi na Iztuzu dopiero po dwóch wcześniejszych przystankach, więc na samą plażę zostaje mniej czasu niż przy prostym transferze rzeką. Naszym zdaniem ten dzień nie sprawdza się też dobrze u par szukających spokoju we dwoje, bo trasa dzielona zbiera zwykle osiem albo dziesięć osób na jednym pokładzie i tempo dnia ustala kapitan, nie pasażerowie.

Osoby, które źle znoszą upał, powinny liczyć się z tym, że większość dnia spędza się na słońcu, na wodzie albo na piasku, praktycznie bez klimatyzowanego wnętrza, w którym dałoby się schować w najgorętszych godzinach. Dla kogoś, kto planuje ten dzień jako jedyną wycieczkę w tygodniu spędzonym głównie przy basenie hotelowym, to spora różnica w tempie i wysiłku.

Osobom podróżującym solo rejs grupowy zwykle wychodzi naturalnie, bo towarzystwo znajduje się samo na pokładzie, a koszt rozkłada się na całą grupę pasażerów. To jeden z niewielu dni w Dalyan, w których podróż w pojedynkę nie różni się właściwie niczym od wyjazdu w większej grupie znajomych.

Co zabrać na pokład

• Kostium kąpielowy założony pod ubraniem, bo przebieralni po drodze nie ma zbyt wiele
• Ręcznik szybkoschnący, przyda się nawet trzy razy w ciągu jednego dnia
• Nakrycie głowy i krem z wysokim filtrem, słońce nad rzeką jest silniejsze niż się wydaje z pokładu
• Wodę w butelce, choć przy niektórych przystankach da się dokupić napój na miejscu
• Strój na zmianę na koniec dnia, przydatny po błocie i kąpieli w rzece
• Worek foliowy albo osobną torbę na mokre rzeczy, żeby nie mieszały się z suchym bagażem
• Trochę gotówki w drobnych kwotach na napiwek lub drobne zakupy na przystankach

Jak zaplanować ten dzień w podróży

Rejs dzielony wychodzi rano z nabrzeża w Dalyan i wraca późnym popołudniem, więc realnie zajmuje cały dzień od śniadania do kolacji, bez miejsca na inne plany. Jeśli twój czarter do Dalaman ma tylko kilka dni w kalendarzu, warto zarezerwować ten dzień na początku pobytu, zanim pogoda albo zwykłe zmęczenie po przelocie zmienią plany na resztę wyjazdu.

Warto też zapytać z wyprzedzeniem, czy dany rejs zatrzymuje się przy wszystkich czterech przystankach, bo część tańszych propozycji skraca postój przy grobowcach albo w ogóle pomija boczne kanały delty, które są jedną z ciekawszych części trasy.

Jeśli podróżujecie z dziećmi, dobrze jest zarezerwować rejs na dzień, po którym nie planujecie już nic wieczorem, bo powrót do hotelu późnym popołudniem zwykle łączy się ze zmęczeniem po całym dniu na słońcu i wodzie. Kolacja blisko zakwaterowania sprawdza się w takim wieczorze lepiej niż kolejny wyjazd.